كه فراگيريد علم دين را و از جملهء اعرابى كه جاهلند به احكام الهى مباشيد ، از براى آنكه هركه علم دين را فرا نگيرد خداى عزّ وجلّ در روز قيامت به آن بنده نظر لطف نكند و هيچ عملى از وى را نپسندد « 1 » . و آن حضرت فرمودند كه « 2 » : كاشكى تازيانه‌ها بر سر اصحاب من زده مىشد « 3 » تا آنكه مسايل حلال و حرام را بدانند « 4 » . و نيز فرمودند كه : علامت كذّاب آن است كه از آسمان و زمين و مشرق و مغرب خبر مىدهد و هرگاه از وى حرام خدا و حلال او را بپرسى نداند « 5 » . و ديگر اخبار بدين مضمون بسيار است . و تفقّه در دين عبارت است از تحصيل بصيرت در مسايل دينيّه ؛ خواه علمى و خواه عملى « 6 » ، مسايل ظاهرى يا « 7 » باطنى ، تعلّق به عبادات داشته باشد يا به معاملات ، خواه واجب باشد شناختن آنها يا عمل كردن به آنها و خواه سنّت و خواه ادب . و غرض ما در اين وقت بيان كيفيّت اين تحصيل است . و خلاف بسيارى در اين شده تا آنكه بسيارى به گمراهى افتاده‌اند و ما به توفيق خدا پرده از روى حقّ برمىداريم به حيثيّتى كه شكّ و شبهه نماند . بدان كه مردمان در زمان حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله اخذ علم از آن حضرت مىنمودند به آنچه وحى به آن جناب مستطاب مىآمد . و بعد از وفات آن حضرت مردم دو گروه شدند : گروهى در تعيّن « 8 » امام قايل شدند به اجماع باطل و « 9 » در عقايد و احكام تابع

--> ( 1 ) . الكافي 1 : 31 ح 7 . منية المريد : 112 . ( 2 ) . s a - كه . ( 3 ) . مىشد / a s مىشدند . ( 4 ) . المحاسن 1 : 229 ح 165 . و با اندكى اختلاف در الكافي 1 : 31 ح 8 . منية المريد : 112 . ( 5 ) . الكافي 2 : 340 ح 8 . ( 6 ) . a s - مسايل دينيّه خواه علمى و خواه عملى . ( 7 ) . s a - يا . ( 8 ) . تعيّن / a تعيين . ( 9 ) . m - و .